Een autovrij huishouden wordt door NS niet makkelijk gemaakt. De NS veroorzaakt door de abonnementenstructuur bepaalde ‘scharniermomenten’ waarop het financieel aantrekkelijker wordt een auto te nemen.
Een kind mag gratis meereizen tot 12 jaar. Ooit was er een ‘tienertoer‘ kaart waarmee een tiener goedkoop het hele land kon afreizen. De jongerendagkaart van €7,95 die erop volgde is op 1 juli 2025 afgeschaft.
Vanuit het perspectief van een gezin met kinderen is het nu aantrekkelijker om een auto te kopen of huren omdat tieners die meerijden niets extra’s kosten. Dit is nu wel altijd zo bij de NS. Vanaf 12 jaar is dat een ‘scharniermoment’.
Middelbare scholieren die met de trein naar school kunnen moeten nu een maandtrajectabonnement kopen, want Kids Vrij is niet voor hen. De NS wil natuurlijk in de spits alleen betalende klanten. Maar het nadeel daarvan is wel dat met tieners op stap gaan snel duurder is dan met een auto. Ook met de onhandige samenreiskorting kost het geld om tieners mee te nemen.
Het gevolg is dat tieners meer in een auto (mee) reizen en minder in de trein. Terwijl het juist belangrijk is om deze groep aan de trein te laten wennen, zeker als ze deel uitmaken van een autovrij huishouden. Het openbaar vervoer moet de eerste keuze blijven.
Daarom moet er een optie komen waarbij tieners gratis mogen samenreizen met een betalende volwassene, desnoods alleen buiten de spits. De tieners die met de trein naar school gaan moeten dan nog steeds in de spits betalen.
Hiermee wordt het makkelijker voor een autovrij-huishouden om dat te blijven. Met kinderen op stap wordt dan niet duurder dan met een auto.
Ook volwassenen met de trein een lift geven
Een autovrije treinreiziger met een duur Altijd Vrij-abonnement met de trein kan niet – zoals een automobilist wel kan – een andere volwassene ‘een lift geven’. Terwijl het maandbedrag van het abonnement met €400 vergelijkbaar is met de vaste lasten van een auto.
Even iemand wegbrengen bijvoorbeeld vergt dan een kaartje, ook al geeft die 40% korting. NS zal weinig inkomsten verliezen maar meer mensen in de trein verwelkomen als een dergelijke vaste klant anderen ‘een lift’ geeft. Als een van de twee (ook) een auto bezit zullen ze die waarschijnlijk ook gebruiken, dan kan je iemand bij de deur afzetten. Maar als het om een autovrije klant van NS gaat helpt dit om autovrij te blijven. Je kan andere volwassenen een lift geven op hetzelfde traject waarbij je samen in- en uitcheckt.
Bijvoorbeeld:
- Na een bijeenkomst kan je iemand een lift naar huis geven.
- Visite die niet alleen durft of kan reizen kan je thuis brengen of ophalen.
- Huisgenoten die ergens naartoe willen vragen om een gratis lift.
Omdat het dan gaat om de daluren kost het de NS weinig, de treinen rijden toch. Maar het wordt de autovrije abonnementhouder wel makkelijker en aantrekkelijker gemaakt om dit (dure) abonnement te nemen en te houden.
Ook zal de abonnementhouder niet veel anderen mee laten reizen omdat het niet in de spits kan en over exact hetzelfde traject moet. Een collega meenemen kan alleen op de weg terug en je moet de samenreiscode wel tevoren geven elke keer.
Dus onmogelijk om iemand in de trein te vinden aan wie je de lift kan verkopen, die is al ingecheckt.
In theorie is het mogelijk om via internet een soort van carpooling te organiseren of op het stationsplein met een bord te gaan staan om een lift te verkopen. Maar dan is die persoon eigenlijk actief klanten voor NS aan het werven. Het schaalt niet op.